25 April, 2013

Cùng đọc "Người Nhật mặc áo trái"

Tiêu đề: Người Nhật mặc áo trái
Tác giả: Nguyễn Minh Hải
**************************

Phải nói là từ lúc mới nghe tin "Người Nhật mặc áo trái" (NNMAT) chính thức được phát hành, tôi đã rất háo hức và mong chờ tới ngày được thưởng thức tác phẩm đầu tay của Minh Hải. Bởi trước hết tác giả là người mà tôi rất quen biết (haha), thêm nữa là chính tựa sách đã gây cho tôi một sự tò mò. Và hơn cả mong đợi, những câu chuyện của Minh Hải đã mang đến cho tôi thật nhiều cảm xúc, có khi phấn khích, thích thú vô cùng (vừa đọc vừa cười hí hí), có khi lại là sự sâu lắng đầy suy tư. Rất ngưỡng mộ và tự hào về tác giả! Cũng bằng lối viết quen thuộc (như trên blog) xưa nay, cuốn sách đã mang đến cho người đọc nhiều chi tiết "huyền bí" về xứ sở Phù Tang, và về những kỉ niệm "hành trang đường dài" chưa từng được kể trước đây của chính tác giả.


Trong NNMAT, những câu chuyện thời sinh viên được Minh Hải chọn lọc và viết lại bằng một văn phong giản dị rất riêng đã đem đến cho người đọc sự hình dung về một nước Nhật "không giống ai", hay một nước Nhật với những con người "đang mặc chiếc áo trái". Trong cảm nhận của tôi, hình ảnh "mặc áo trái" ở đây có hai ý nghĩa. Trước nhất đó là những điều khác biệt, hay khác lạ trong nét văn hóa đặc trưng của người Nhật, ví dụ như là "ở Nhật, khi gõ cửa chỉ gõ hai cái", rồi thì "người Nhật đặt giầy dép hướng ra phía ngoài cửa", hay "hiệu ứng Minna-de" rất lý thú... Nhưng có lẽ điều chính yếu nằm ở ý nghĩa thứ hai của nó, đó là những phẩm chất tốt đẹp của người dân Nhật Bản, tốt đẹp đến lạ kì và có chút gì đó... khó tin, giống như cái cảm giác sửng sốt và đầy thắc mắc khi ta nhìn thấy một ai đó đang mặc một "chiếc áo trái" vậy. Nó làm cho người đọc không khỏi hoài nghi rằng, có thật thế không, xã hội Nhật tồn tại những điều như vậy thật à, lối sống trật tự, ý thức cộng đồng cao, sự nhẫn nại, giỏi giang mà luôn luôn khiêm tốn...? Ngạc nhiên cũng đúng, bởi lẽ những điều tốt đẹp ấy xưa nay vẫn chính là "kim chỉ nam cho hành động" mà xã hội chúng ta (có lẽ không riêng gì Việt Nam) vẫn luôn mong muốn hướng đến (mà chưa có đạt được!). Những câu chuyện về các hoạt động học thuật, nghiên cứu ở Nhật cũng mang lại cho tôi nhiều ấn tượng sâu sắc. Đặc biệt là chi tiết kể rằng giáo sư Sawada (thầy hướng dẫn của Minh Hải) đã tự tay làm ra chiếc máy đông lạnh đến hơn âm 273 độ C nhằm phục vụ cho việc nghiên cứu làm cho tôi hết sức thích thú và ngưỡng mộ. Những câu chuyện khác trên giảng đường của tác giả không chỉ khiến tôi nhớ lại thời đi học của mình mà còn đặt ra nhiều suy nghĩ, ưu tư. Cách dạy và học bên ấy thật khác với đất nước chúng ta, và để biết hiệu quả của nó thế nào thì chỉ cần nhìn vào những thành tựu kinh tế, khoa học kỹ thuật mà Nhật Bản đạt được cho tới nay sẽ rõ. Tuy vẫn biết rằng "trong dương có âm", nhưng những gì mà người dân xứ sở mặt trời mọc đã làm được thật khiến cho con người ta phải thán phục và ngưỡng mộ!

Tôi muốn đặc biệt chia sẻ cảm xúc của mình về chương V - "Câu lạc bộ ghita cổ điển." Đây có thể nói là chương mang lại cho tôi xúc động nhất. Có cảm giác như người đọc đang được xem một bộ phim ngắn đầy cảm xúc về tình đoàn kết, sự nổ lực và tính chuyên nghiệp của các bạn sinh viên Nhật Bản trong việc phấn đấu vì mục đích chung. Mạch cảm xúc cứ lặng im trôi treo từng trang giấy, có lúc gấp gáp, khi lại êm đềm, lôi cuốn sự theo dõi của người đọc cho tới tận gần cuối chương khi niềm hạnh phúc vỡ òa trong những tràng pháo tay vang dội dành cho thành công của đêm biểu diễn của câu lạc bộ ghita cổ điển mà Minh Hải là một thành viên. Trong sự thành công ấy có vị mặn chát của mồ hôi, nước mắt của sự khổ luyện, và còn có vị ngọt ngào của tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái giữa những người bạn trong một tập thể. Cuối chương, tất cả lại lặng im thanh bình mà đầy quyết liệt trong suốt 14 tiếng đồng hồ ngồi bên bàn học của tác giả nhằm chuẩn bị cho kì thi vào ngày hôm sau. Tôi cảm nhận rằng, đây là chương viết được Minh Hải dành cho nhiều tình cảm nhất, và đó phải là những tình cảm rất sâu đậm, rất chân thật.

Có lẽ tác giả đã phải rất trăn trở khi lựa chọn những câu chuyện đặc sắc nhất để kể với chúng ta về một nước Nhật "mặc áo trái", bởi lẽ quãng thời gian ở Nhật của Minh Hải lên đến 7 năm, có biết bao điều muốn nói, muốn viết. Qua NNMAT, với lối viết chân phương, gần gũi, và bằng những câu chuyện được chọn lọc phải nói là rất đắt, Minh Hải đã thành công trong việc khắc họa một cách đặc sắc hình ảnh một nước Nhật với bao điều "kì lạ" và "kì diệu", đồng thời tác giả cũng đã giữ được cho riêng mình những kỉ niệm đẹp về quãng đời sinh viên sôi nổi nơi xứ người.

20 December, 2012

Người Nhật mặc áo trái - Chương 2

 Bình luận về sách "Người Nhật mặc áo trái" - Nguyễn Minh Hải
 ________________________________

Kể từ khi tôi đưa bản thảo của quyển sách đầu tay cho một vài người bạn đến khi sách đã được xuất bản hơn một tháng, tôi nhận được không ít câu hỏi về tựa đề của sách: Tại sao là "Người Nhật mặc áo trái"? "Mặc áo trái" có nghĩa là gì? Tranh thủ vừa được giải phóng khỏi công việc dạy và học nặng nề, tôi dành vài dòng trả lời những thắc mắc ấy.

Thực tình thì tôi khó khăn lắm mới chọn được cái tựa cho sách. Cũng có nhiều ý nghĩ thoáng qua trong đầu nhưng rồi vì một hai lý do nào đó mà bay đi mất. Ban đầu tôi định đặt cái tên "Người nhặt đá" chỉ hành trình tìm kiếm những bài học hay ở xứ người (ngọc hay đá) nhưng cái tên nghe ... chán òm, lại nghe chẳng liên quan gì đến Nhật cả. Hoặc là cái tên "Những nẻo đường Phù ... Tang" nghe khá hay lại hợp với nội dung sách, nhưng tôi vốn không thích đặt tên kiểu "ăn theo" như vậy. Sau cùng tôi quyết định chọn tiêu đề của chương thứ hai làm tựa sách.

Có gì đặc biệt ở chương hai khiến tôi ưu ái đến vậy? Thứ nhất đó là chương tôi viết đầu tiên, mặc dù tôi đặt nó sau chương một. Thứ hai nó là động lực cho sự ra đời của sách, vì muốn viết nó mà tôi viết luôn cả quyển sách (nhưng không phải là những chương khác kém giá trị hơn; động lực và chất lượng là khác nhau). Những bạn đã đọc sách chắc hẳn biết rằng đó chính là ấn tượng đầu tiên của tôi về con người Nhật Bản nằm ngoài những hình ảnh có thể thấy được trên TV hay đọc trên báo chí. Tôi bổ sung thêm rằng đó cũng là ấn tượng mạnh mẽ nhất của tôi ngay cả sau khi rời khỏi Nhật. Với tôi, "mặc áo trái" là bản lĩnh đáng kính phục nhất ở người Nhật khiến họ vượt trội hơn các dân tộc khác, một sức mạnh tinh thần khó có thể kiếm ở nơi nào khác mà nếu không có nó thì chưa chắc người Nhật đã xây dựng được một Nhật Bản hưng thịnh ngày hôm nay.

Hàng ngày chúng ta vẫn nghe nhan nhản "Kẻ thù lớn nhất của đời mình là chính mình", "Chiến thắng bản thân là chiến thắng vĩ đại nhất", thậm chí cụ Nguyễn Duy Cần dành ra hơn phân nửa quyển sách "Thuật xử thế của người xưa" mà cụ rất tâm huyết chỉ đề bàn về "cái tôi đáng ghét". Nhưng có bao nhiêu người có được "chiến thắng vĩ đại" ấy, bao nhiêu người kìm được cơn giận dữ, quên được cái sĩ diện, thắng được "cái tôi"? Hay là nhiều người bỏ công sức cả đời để phục vụ cho cái thể diện, tự ngụy biện bằng "tốt khoe xấu che" rồi quên đi "kẻ thù lớn nhất" của mình?

Chúng ta cần một sức mạnh lớn nhất để có được chiến thắng vĩ đại nhất ấy. Điều đó không bao giờ dễ dàng, thậm chí khó hơn nhiều những gì bạn có thể tưởng tượng. Trước khi có thể thắng được cái "tinh thần", chúng ta cần kiểm soát cái thể xác, tức hành động của bản thân. Trong chương cuối của sách tôi có kể thêm một tình huống va chạm trên đường giữa tôi và một cô gái Nhật hất văng cả laptop của cô ấy xuống mặt đường. Điều gì sẽ diễn ra tiếp theo nếu chuyện ấy xảy ra ở Việt Nam? Singapore? hay Mỹ? Bạn hãy lật lại chương cuối xem cô gái Nhật ấy cư xử như thế nào nhé.

Nhật Bản là một xứ sở hoàn toàn khác. Ở đó người ta không cãi cọ chợ búa với nhau, đua nhau tô mặt mình bôi mặt người. Ở đó người ta nhận thức được giá trị của bản thân và không bao giờ khoa trương những điều họ không có. Ở đó người ta xem việc nhận lời phê bình như một cơ hội để tự nhìn lại bản thân và vươn lên.

Một anh bạn kể tôi nghe lần anh ta đi phỏng vấn xin việc làm thêm. Người phỏng vấn hỏi tên anh ta, nhưng anh ta phát âm thế nào mà ông ấy không hiểu. Ông ấy hỏi đi hỏi lại và anh bạn của tôi tìm cách giải thích, sau cùng anh ta buộc miệng thốt lên "Ngu quá!" (thực ra là dùng nhầm từ). Những tưởng ông tuyển dụng sẽ đỏ mặt tía tai cho anh ta về, nào ngờ ông ấy vội cúi đầu lia lịa "Đúng là tôi tối dạ thật. Xin lỗi!" rồi chuyển sang hỏi những câu khác. Sau cùng anh bạn của tôi cũng đậu vào chỗ làm đó. Mặc dù đây là một trường hợp hy hữu (bạn đừng bắt chước khi xin việc ở công ty Nhật) nhưng tiêu biểu cho sức mạnh chống lại sự xấu hổ và thể diện của bản thân. Có thể bạn sẽ có những cách hiểu khác (thí dụ như ông người Nhật ấy ... ngu thiệt! >.< kidding :D), nhưng tôi rất khâm phục ông ấy vì cả đời tôi chưa chắc một lần làm được như vậy.

Lão Tử nói, thật cứng thì trông như mềm, thật mạnh thì trông như yếu. Mới tiếp xúc qua bạn dễ có cảm tưởng người Nhật thật nhu mì có phần yếu đuối nhu nhược, nhưng ẩn chứa bên trong ấy là cả một sức mạnh vô địch. Sức mạnh ấy thể hiện qua những hành động rất đỗi "bình thường" như lịch sự nhã nhặn với nhau, trật tự xếp hàng, không tham của rơi, làm việc nghiêm túc, cần mẫn... Sức mạnh ấy là chìa khóa giúp Nhật Bản từ một nước phong kiến cổ hủ trở thành cường quốc kinh tế và kỹ thuật.

Đó là cả một quá trình đấu tranh gian khổ với sự dốt nát, lạc hậu và cái "tôi" của một quốc gia. Nếu người Nhật xưa kia không tự nhận thấy "người Nhật xấu xí" đầy tật xấu và nhận một phát đại bác từ tàu chiến Mỹ để tỉnh ngộ ra rằng trong khi Tây phương đang dẫn đầu thế giới về khoa học kỹ thuật thì những gã samurai vẫn còn vênh váo với lưỡi kiếm trên tay. Một cuộc đấu tranh tinh thần vĩ đại đã diễn ra, và người Nhật đã chiến thắng bản thân họ. Họ dẹp cái tôi hãnh diện sang một bên, cần cù học tập cái tiến bộ của Tây phương để rồi nhanh chóng vượt lên đi đầu. Cái gương ấy của người Nhật đến giờ vẫn còn khiến cả thế giới sửng sốt.

Tất cả những chiến tích kỳ diệu ấy có được là nhờ ban đầu người Nhật đã biết "mặc áo trái", đức tính vĩ đại nhất nhưng cũng khó phát hiện và học hỏi nhất ở người Nhật. Và đó là chương hai, cũng chính là tựa đề của sách.
Tác giả

Mùa Hè

Title: Summer (1917)
Author: Edith Wharton (1863-1937)

Tựa sách: Mùa Hè
Tác giả: Edith Wharton
Dịch giả: Crimson Mai
NXB: NXB Văn Học

========================


Những biến cố thay đổi hoàn toàn cuộc sống của cô gái trẻ đầy cá tính Charity xảy ra liên tiếp trong một mùa hè đẩy cô qua hàng loạt những cảm xúc mạnh mẽ, những tháng ngày chán chường mỏi mệt, những giấc mơ tình yêu cháy bỏng và những phút bốc đồng.

Lối miêu tả đầy chi tiết và màu sắc của tác giả khiến quyển tiểu thuyết như một bộ phim dưới góc quay của Charity. Bạn sẽ được thả hồn trên những ngọn đồi ngập đầy nắng vàng, những con đường làng đêm khuya vắng lặng, ngộp thở trong quảng trường nghẹt người nồng mùi mồ hôi hay lạc trong rừng thông bị bao phủ bởi màn sương buốt giá. Trong những bức tranh sống động ấy từng nhân vật chợt thoáng lướt qua rồi dần hiện lên rõ nét, tự nhiên tới mức bạn ngỡ mình đang đóng vai Charity trong những cuộc phiêu lưu cảm xúc ấy.

Nhưng không vì miêu tả kỹ lưỡng khung cảnh và cảm xúc mà quyển truyện trở nên dài lê thê. Ngược lại đây là một quyển tiểu thuyết rất ngắn và cô đọng. Tình tiết diễn ra rất nhanh đến mức nhiều khi tôi phải dừng lại để câu chữ tìm đường thấm vào người. Charity là một cô gái mạnh mẽ, cá tính và giàu cảm xúc khiến tôi phải dành khá nhiều thời gian để theo kịp những chuyển biến cảm xúc phức tạp của nhân vật. Chính ở chỗ ấy, tác giả thật tài tình. Tôi tự hỏi nếu Charity không phải là một phần con người của tác giả thì làm sao bà ta có thể miêu tả chính xác và "hợp tình" một tính cách phức tạp như vậy.

Sự thống nhất giữa khung cảnh, tình tiết và cảm xúc tạo cho tác phẩm một sức hút lớn như một bản giao hưởng với sự hợp nhất đồng điệu hài hòa của các nhạc cụ. Từ những cơn gió tháng Sáu thổi qua một North Dormer nhỏ bé buồn tẻ (như Ithaca) câu chuyện dẫn ta đến cái nắng rực rỡ tháng Tám cùng những đam mê của mối tình đầu và kết thúc ở cái đầu Thu chớm lạnh. Tôi theo dõi những câu chuyện ấy từ giữa hè đến tận đầu đông, khi những bông tuyết đầu tiên lất phất rơi ở Ithaca như cảnh Charity lên Núi Lớn tìm về nơi chôn rau cắt rốn của mình (chỉ khác là nàng lên núi còn tôi thì nằm trong nhà đọc truyện).

Cách dẫn chuyện lại là một đặc sắc khác của tác phẩm. Mỗi chương đều kết thúc đột ngột với nhiều bí ẩn chỉ được giải đáp ở chương sau khiến bạn phải tiếp tục đọc tiếp không thể dừng lại được. Và khi bạn đã tìm được lời giải đáp cho những thắc mắc ở chương trước thì cũng là lúc bạn có nhiều nghi vấn mới. Nhiều lúc các tình tiết đan xen vào nhau như trong ký ức của một con người. Và rồi câu chuyện kết thúc nhẹ nhàng, để lại cho bạn một câu hỏi thật lớn lơ lửng nhưng chính bạn cũng đã hài lòng không muốn tìm kiếm câu trả lời nữa.

Tôi còn thích quyển này vì một số lý do cá nhân. Một là cái bối cảnh trong truyện rất giống nơi tôi đã sinh ra và lớn lên, cũng một thôn xóm nhỏ bé mà bất cứ người lạ mặt nào từ ngoài vào cũng trở thành chủ đề cho những người ngồi lê đôi mách. Và cách đó không xa cũng có một thị trấn nhỏ nhưng khá tấp nập như Nettleton. Thậm chí hình ảnh Núi Lớn xa xôi kia cũng không hề xa lạ so với tôi. Một cách tự nhiên tôi rất đồng cảm với những giây phút bốc đồng của Charity mà cô đổ thừa do "dòng máu Núi Lớn" của cô vì nhiều lúc tôi cũng tin rằng mình có "dòng máu" tương tự như vậy. Tôi còn tự hỏi liệu bản thân tác giả có "dòng máu" ấy không.

Còn lý do thứ hai là dịch giả Crimson Mai là người quen, rất quen ^ ^

01 November, 2012

NGƯỜI NHẬT MẶC ÁO TRÁI

Lý do đầu tiên bạn nhất định phải đọc quyển sách này là vì tác giả của nó là ... tôi ^ ^ Toàn bộ những gì tôi thu nhặt được suốt bảy năm phiêu bạt trên đất Nhật được gói gọn trong quyển sách nhỏ này. Từ khá lâu rồi tôi vẫn có ý định sẽ tổng hợp lại những gì đã học hỏi được nơi xứ người để làm hành trang cho những chặng đường kế tiếp. May mắn thay tôi có khá nhiều thời gian trống trải ở Việt Nam trước khi sang Mỹ nên có thể tập trung vào việc thực hiện ý định ấy. Nhưng tôi không muốn, và không thể, kể ra đầy đủ chi tiết những gì diễn ra với tôi ở Nhật. Tôi chỉ chọn lọc lại những điểm đặc sắc nhất về xã hội và con người Nhật Bản và ghi lại một cách súc tích nhất trong một quyển sách thật nhỏ.

Lý do thứ hai khiến bạn đọc nó là bạn khó kiếm đâu ra một quyển sách về Nhật Bản nhỏ gọn, gần gũi nhưng đầy đủ như quyển sách này. Tôi đã đi lòng vòng các hiệu sách lớn nhỏ trong Sài Gòn nhưng chưa tìm thấy một quyển sách nào về đời sống, tư duy người Nhật Bản thật ưng ý. Tôi nghĩ nhiều người cũng giống như tôi, cần một quyển sơ lược về cuộc sống ở Nhật, về cách suy nghĩ, cách học tập và làm việc của người Nhật, và sau cùng là những gì ta cần học hỏi ở họ. Bạn sẽ tìm thấy tất cả những điều đó trong "Người Nhật mặc áo trái". Chỉ vỏn vẹn 200 trang nhưng quyển sách bao quát một phạm vi rất rộng, từ những điều kỳ diệu của người Nhật đến những vấn nạn xã hội họ đang đối mặt, phương châm đào tạo nhân lực, cách học tập và vui chơi của sinh viên Nhật, tư duy cộng đồng,... Tôi cố gắng trình bày những vấn đề này một cách cô đọng nhất có thể thông qua những câu chuyện trong đời sống thường nhật.

Trong quyển sách này tôi đã áp dụng một lối viết hoàn toàn mới khác xa kiểu liệt kê đơn điệu bắt người đọc phải thừa nhận quan điểm của tác giả. Tôi kết hợp lối kể chuyện và thảo luận xen kẽ, dẫn người đọc qua nhiều ý kiến khác nhau để từ đó chính bạn lựa chọn quan điểm cho riêng bạn. Tôi sẽ phân tích nhiều khía cạnh khác nhau và những quan điểm trái ngược về cùng một vấn đề. Quyển sách không đưa ra một lời kết luận mạnh mẽ, cứng nhắc nào, mà dành phần đó cho bạn. Sau cùng chính bạn sẽ là người tự rút ra bài học cho chính mình.

Và trên hết, tôi hy vọng quyển sách này có ích cho bạn trong cuộc sống. Nước Nhật, người Nhật có quá nhiều điều để ta học hỏi, và tôi chỉ chọn ra một số ít trong số đó. Bản thân tôi cũng dùng chính tác phẩm của mình để tự nhắc nhở mình đừng quên những điều chính mình đã vất vả thu nhặt được. Sẽ còn nhiều điều chúng ta cần quan sát, thảo luận về Nhật Bản, và tôi sẵn sàng mạn đàm với bạn ngay trên blog này hay qua emails.

Sau cùng tôi muốn gửi lời cảm ơn đến chị Ý Như đã liên tục khuyến khích cổ vũ trong suốt quá trình viết và xuất bản sách. Cảm ơn hai bạn Lê Giang và Cảnh Thức đã đọc bản thảo, góp ý và viết lời giới thiệu. Vợ tôi đã dành nhiều thời gian sửa lỗi đánh máy. Và còn nhiều cái tên khác mà tôi không thể kể ra hết. Tôi dành tác phẩm đầu tay này tặng cho ba tôi, người đã dạy tôi những bài học đầu tiên về cuộc sống.

==========================

Tựa sách: NGƯỜI NHẬT MẶC ÁO TRÁI (2012)
Tác giả: Nguyễn Minh Hải

Tìm mua sách tại:
  • Mar Giallo Coffee: 26/1 Lam Sơn, P.6, Q. Bình Thạnh, Tp.HCM.
  • Nhà sách Hà Nội: 245 Nguyễn Thị Minh Khai, P. Nguyễn Cư Trinh, Q.1, Tp.HCM.
  • Các nhà sách Fahasa trên toàn quốc. 
Liên hệ đặt mua sách: 
- Phone: 0909-210-838 (Mr. Vũ Bình)

- Email: NguoiNhatMacAoTrai@lotowo.com.


OFFICIAL SITES: NguoiNhatMacAoTrai.lotowo.com

LIKE US on Facebook: facebook.com/NguoiNhatMacAoTrai

EMAIL: NguoiNhatMacAoTrai@lotowo.com

04 October, 2012

Thế giới lượng tử kỳ bí

Tiêu đề: Thế giới lượng tử kỳ bí (tiếng Đức: Skurrile Quantenwelt)
Tác giả: Silvia Arroyo Camejo
Dịch giả: Phạm Văn Thiều, Nguyễn Văn Liễn, Vũ Công Lập
Thể loại: khoa học
Phát hành: NXB Trẻ



Tôi tìm mua cuốn sách này cũng là vì trước đây tôi có học qua về Vật lý lượng tử và cũng có chút gọi là hứng thú với những khái niệm mới lạ và khả năng biến hóa khôn lường của các hiện tượng được nêu ra trong môn học này. Thực sự, cuốn sách đã làm tôi sống lại khoảng thời gian còn lớp 12, khi mà tôi cũng giống như bao người bạn bè đồng trang lứa khác, đang hì hục vật lộn với mấy bài tập vật lý về ánh sáng, sóng, hạt, lượng tử, hạt nhân... để tranh nhau một suất ở giảng đường Đại học. Hơn 12 năm trôi qua, giờ đây tất cả những cảm xúc ấy lại một lần nữa tràn về, làm sống lại trong tôi tính tò mò, niềm đam mê tìm hiểu cái mới lạ, điều mà dường như theo năm tháng tôi đã dần đánh mất nó.

Suy ngẫm với từng trang sách, người đọc sẽ lần lượt tìm hiểu về bản chất sóng hạt của ánh sáng, thí nghiệm khe Young, hiệu ứng quang điện (và 3 định luật của nó), hệ thức bất định Heisenberg, phương trình Schrodinger, hằng số Plank... cũng như rất nhiều các kiến thức cơ bản của Vật lý lượng tử khác. Tất cả được trình bày bởi một sự diễn giải khá rõ ràng, mạch lạc và đơn giản hóa đến mức có thể.  Tuy vậy, phong văn của sách cũng không thể mất đi sự "hàn lâm" bởi tính chất đặc thù của nội dung cuốn sách. Một điều đáng ngạc nhiên và khâm phục đó là tác giả viết cuốn sách khi chỉ vừa mới 17 tuổi, tức là đang đứng trước ngưỡng cửa của kỳ thi tốt nghiệp phổ thông. Có lẽ chính vì như vậy mà tuy trông giống như một cuốn sách giáo khoa thực thụ nhưng đồng thời nó cũng giống như một lời thảo luận, sẻ chia kiến thức giữa những người bạn học với nhau. Tôi nghĩ rằng cuốn sách rất có ích cho những ai, nhất các bạn học sinh cuối bậc phổ thông, muốn hiểu rõ hơn bản chất của các hiện tượng vật lý mà như tác giả đã nói là rất "kỳ bí" này.

Tuy vậy, thật lòng mà nói, với tôi thì đây là một cuốn sách không hẳn là dễ đọc,  hay nói chính xác hơn là khó mà vừa đọc, vừa nằm, vừa nhâm nhi suy nghĩ được. Mặc dù tác giả đã rất cố gắng trong việc diễn giải vấn đề ở một góc độ đơn giản và thích thú nhất, nhưng có lẽ người đọc cần phải một sách, một viết, một tờ giấy mới có thể thẩm thấu được các kiến thức chứa đựng trong đó.

Tôi sẽ không đi sâu bình luận nội dung bên trong cuốn sách, vì quả thật điều này rất khó. Tôi chỉ muốn nêu lên cảm nhận của mình đối với cuốn sách và thông qua đó có thể gợi mở cho một ai đó tìm đọc. Tuy nhiên với các bạn mà muốn tìm đến đọc sách để thư giãn thì có lẽ tôi cũng không dám khuyến khích cho lắm. Hihi...

08 September, 2012

Nếu biết trăm năm là hữu hạn...



Tác phẩm: Nếu biết trăm năm là hữu hạn
Tác giả: Phạm Lữ Ân
Nhà xuất bản: Hội Nhà Văn
Thể loại: Tùy bút
---------------------------------------------------

Một cuốn sách viết về cuộc đời, về những suy tư và chân lý sống của tác giả; "Nếu biết trăm năm là hữu hạn" là một cuốn sách đọc chậm, đọc để suy ngẫm, trầm tư và tự nghĩ về mình. Với một tuyển tập khoảng 40 bài viết về nhiều chủ đề khác nhau, ta không cần phải ghi nhớ bất cứ điều gì về cốt truyện, về nhân vật, mà có thể đọc thư thả và cảm nhận. Mỗi truyện đều giống như một cuộc tự thoại, hay cũng là sự đối thoại giữa "tôi" (tác giả) và "bạn" (người đọc chúng ta), rất tự nhiên và nhẹ nhàng.
Tôi tin rằng bạn đọc xong cuốn sách này, sẽ nhận ra nhiều triết lý nhân sinh hơn, theo cách gần gũi mà sâu sắc.
Tôi rất thích tựa đề "Nếu biết trăm năm là hữu hạn", vì nó làm ta liên tưởng ngay đến một kiếp người, nhưng nếu là tôi, tôi sẽ chọn tựa đề khác "Nếu biết sáu mươi năm là hữu hạn", tuy không đẹp ngôn từ và đi vào tâm trí người đọc bằng tác giả, nhưng nó thực tế và giật mình hơn,  vì có bao người đã sống được đến sáu mươi, hoặc sống hơn sáu mươi là đã hiểu sống để làm gì...




23 August, 2012

Búp Sen Xanh

Tiêu đề: Búp Sen Xanh
Tác giả: Sơn Tùng
Thể loại: Văn học
NXB: NXB Kim Đồng, NXB Văn học, ...
Tác phẩm xuất bản năm 1982 (có tài liệu nói là năm 1981) và được tái bản vài lần sau này (2007, 2010...)


Búp Sen Xanh kể về cuộc đời niên thiếu của Chủ tịch Hồ Chí Minh, quãng đời từ khi Bác sinh ra cho đến khi rời bến Nhà Rồng để tìm đường cứu nước. Đây là một cuốn sách rất nổi tiếng về đề tài Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong ký ức, mình vẫn còn lưu giữ hình ảnh ngày xưa của một cuốn sách dày, in trên giấy nâu, đã mất hết bìa và gáy. Ban đầu nhìn thấy sách dày quá, toàn chữ là chữ nên mình để lại đâu đó chứ không đọc. Tâm lý trẻ con mà, chỉ thích đọc những cuốn mỏng, có hình vẽ minh họa hoặc truyện tranh thôi. Nhưng một ngày không rõ nguyên cớ gì, mình đã lật nó ra với những trang đầu tiên và đã không thể nào gấp sách lại cho đến tận bây giờ.

Sách được chia làm 3 chương, chương I: Thời thơ ấu, chương II: Thời niên thiếu, chương 3: Tuổi hai mươi, và được viết theo lối tiểu thuyết văn học nên dù là nội dung mang tính lịch sử nhưng cuốn sách đã đem lại cho người đọc sự cuốn hút bất tận. Cảm xúc chủ đạo đó là sự xúc động đến ngưỡng mộ và khâm phục Bác khi được chứng kiến quãng đời niên thiếu vất vả nhưng đầy tình thương yêu từ lời ru của bà ngoại, từ cha mẹ và từ xóm làng, quê hương. Thông qua đó, Búp Sen Xanh cũng đã thành công khi dựng lại hình ảnh xã hội Việt Nam cuối thế kỉ 19, đầu thế kỉ 20 một cách rất sinh động và chân thực. Một xã hội thực dân nửa phong kiến mà mọi khổ đau đều trút lên đầu những người dân nô lệ và những ông quan nô lệ (quan trường thị nô lệ trung chi nô lệ hựu nô lệ - làm quan trong cái xã hội nô lệ thì lại càng là nô lệ), một cái xã hội mà:
"Muôn dân một lũ cơ hàn
Vua ngồi chễm chệ ngai vàng hiếp dân".
Tất cả xoay quanh cuộc đời niên thiếu của Bác, từ khi còn là cậu bé Nguyễn Sinh Cung cho đến lúc trở thành người thanh niên Nguyễn Tất Thành, hun đút cho Bác một lý tưởng muốn ra đi tìm thấy con đường đúng đắn để giải phóng dân tộc.

Từng trang sách, từng câu chữ đều để lại cho mình một sự xúc động sâu sắc. Đó là một cảm xúc rất thật, không biết là do tài viết của nhà văn Sơn Tùng hay chính bởi câu chuyện về cuộc đời của Bác. Mình cảm động trước hình ảnh người mẹ gánh 2 anh em Nguyễn Sinh Cung và Nguyễn Sinh Khiêm vượt đèo Ngang trên đường vào kinh đô Huế để cha có thể tiếp tục ôn thi. Mình thích thú và bất ngờ trước những câu thơ mang đầy sự hóm hỉnh và thông minh khi Nguyễn Tất Thành dịch câu văn Pháp "O chat! O chat! O chat! Voulez-vous manger le rat, montez sur la poutre" thành một câu ca dao thuần Việt:
"Con mèo, con mẻo con meo
Mày muốn ăn chuột thì leo lên xà"
Nhưng nửa sau của cuốn sách mang lại cho mình sự hứng khởi nhất, có lẽ là vì lúc này câu chuyện đã chuyển sang một hướng mới, một con đường mới nhiều hi vọng và lạc quan phía trước. Đây là giai đoạn chàng thanh niên Nguyễn Tất Thành vượt đèo Hải Vân ghé Bình Định thăm cha, rồi đi dạy ở trường Dục Thanh và tạm dừng ở Sài Gòn, nơi anh đã gặp Út Huệ. Sau này, khi đã vào nam, rồi có dịp đi Phan Thiết đôi ba lần, mình lại nhớ về những trang viết ấy. Một đoạn mà cũng gây cho mình nhiều xúc động đó là khi anh Ba tìm đến cha mình đang ở Đồng Tháp và cuộc trò chuyện của hai người trước khi anh lên đường xuất dương.
"... 
Không khí trong phòng lặng ngắt. Ông Phó bảng Huy vẻ băn khoăn hỏi:
- Sao con vẫn còn quanh quẩn ở đây?
- Thưa cha, con sắp đi xa Tổ quốc. Con gặp cha lần này có lẽ... có lẽ... - Anh Ba rưng rưng nước mắt.
Ông Huy sắc mặt biến đổi, giọng hơi dịu:
- Con đi xuất dương đến nước nào?
..."
(Búp Sen Xanh, chương III: Tuổi hai mươi)

Độc giả có thể tham khảo thêm ở đây để biết thêm một vài chi tiết về tác giả Sơn Tùng và đọc tác phẩm online. Cuốn mà mình đọc lần đầu tiên là của nhà xuất bản Kim Đồng, xuất bản năm 1982 (cũng là năm sinh của mình, khà khà). Sau này sách còn được tái bản với nhiều nhà xuất bản khác nhau vào những năm khác nhau, hình thức cũng đẹp hơn, giấy trắng hơn. Mình cũng đã mua một cuốn mới như thế, nhưng cho đến mãi hôm nay, Búp Sen Xanh vẫn ở mãi trong lòng mình với hình ảnh một cuốn sách nâu nâu, dày dày, toàn chữ là chữ mà hay ơi là hay, mỗi lần đọc lại là mỗi lần rưng rưng.