Đời thay đổi khi chúng ta thay đổi–Tập 3

Title: Follow Your Heart – Finding Purpose in your Life and Work
Author: Andrew Matthews

Bản dịch: Đời thay đổi khi chúng ta thay đổi – tập 3
Người dịch: Dũng Tiến – Thúy Nga
NXB Trẻ (2011)
----------------------------------------

Đây là tập thứ ba trong bộ sách “Đời thay đổi khi chúng ta thay đổi” do Dũng Tiến – Thúy Nga dịch từ tác giả Andrew Matthews (xin nhắc lại rằng, ngoài thị trường hiện giờ có rất nhiều quyển sách có tựa rất giống, khi mua xin kiểm tra tên tác giả và dịch giả). Cũng như quyển đầu tiên “Being Happy”, phương châm của quyển này là thay đổi cách suy nghĩ của chúng ta về bản thân và công việc để cảm thấy hài lòng hơn với cuộc sống hiện tại và vươn tới thành công.

Sách trình bày những nguyên tắc suy nghĩ và làm việc tích cực cần thiết trong cuộc sống, làm thế nào để tập yêu thích công việc hiện tại, tìm kiếm niềm đam mê và kiên trì theo đuổi nó. Tác giả cố gắng trả lời rất nhiều câu hỏi xung quanh chủ đề này, chỉ ra những quan điểm về công việc, tiền bạc mang tính tiêu cực và cách để cải thiện tình hình. Nếu bạn cảm thấy không hài lòng với công việc, cuộc sống và bản thân thì quyển sách này sẽ là nguồn tham khảo, động viên rất bổ ích.

Tuy nhiên đối với người khá hài lòng với cuộc sống hiện tại như tui thì quyển sách này không thật sự ấn tượng, so với quyển đầu tiên “Being Happy”. Nội dung không được phong phú, ngoài việc tác giả cố lặp đi lặp lại phương châm tự hài lòng với cái mình đã có và theo đuổi đam mê. Nhiều mục tui không hiểu tác giả muốn nói gì vì quá ngắn và mơ hồ. Nhiều lời khuyên khá sáo rỗng, sến rện, ví dụ minh họa hơi ít và đa số mang tính giả tưởng và chủ quan.

Dẫu sao tui vẫn nghĩ rằng chúng ta có thể thu nhặt được nhiều bài học bổ ích qua quyển sách nhỏ này.

Đời thay đổi khi chúng ta thay đổi–Tập 1

Nguyên tác: Being Happy!
Tác giả: Andrew Matthews

Tên bản dịch: Đời thay đổi khi chúng ta thay đổi – tập 1
Người dịch: Dũng Tiến – Thúy Nga
NXB: NXB Trẻ

--------------------------------------------

Đây là quyển sách đầu tiên trong bộ 5 quyển “Đời thay đổi khi chúng ta thay đổi” cùng tác giả của Nhà xuất bản Trẻ. Tôi mua 4 quyển đầu do Dũng Tiến – Thúy Nga dịch. Còn quyển thứ 5 do người khác dịch, nhìn sơ qua nội dung và hình thức không hay lắm. Lưu ý là sau sự thành công của loạt sách này có rất nhiều “hàng nháI’, khi mua nên kiểm tra cẩn thận tác giả tác phẩm và người dịch.

Trong series sách về lối sống, có lẽ đây là quyển hay nhất của Andrew Matthews. Mọi thứ bạn cần biết để làm chủ được cuộc sống đều nằm trong quyển sách này: những nguyên tắc xây dựng nên thói quen tốt, những sai lầm phổ biến, cách nhìn nhận vấn đề và cải thiện tình hình. Triết lý cơ bản của quyển sách khá thú vị: muốn thay đổi cuộc sống của bạn, trước hết phải thay đổi chính bản thân bạn đã. Người có thói quen “rỗng túi” sau khi trúng vé số một thời gian sẽ lại trở về tình trạng rỗng túi ban đầu. Dân gian ta cũng có câu “Khéo ăn thì no, khéo co thì ấm” ủng hộ triết lý rằng cuộc sống của chúng ta là do chính chúng ta xây dựng nên, chứ không phải do số phận hay may rủi.

Dù bắt đầu đọc quyển sách này từ lúc bước chân vào đại học, và luôn giữ nó trên kệ sách, nhưng mãi đến 10 năm sau (sáng nay) tui mới đọc hết nó. Tui thường lật quyển “bí kíp” này ra mỗi khi cảm thấy bế tắc, nhưng chỉ cần đọc một hai chương là cảm thấy được “khai sáng” ngay, các vấn đề tự nhiên biến mất. Dạo gần đây tui ráng đọc cho hết chỉ vì tò mò, nhưng cũng thu gặt được rất nhiều điều hay ở nửa sau của sách.

Cũng có nhiều quyển về lối sống và có tư tưởng na ná như quyển này, nhưng Andrew Matthews đã nổi trội hơn hẳn nhờ nguồn tư liệu phong phú, dẫn chứng thú vị và sáng tạo, kèm theo nhiều hình minh họa hài hước của chính tác giả (ông vốn là họa sĩ). Trong khi nhiều quyển khác chỉ đơn thuần là lý lẽ suông, lời lẽ sáo rỗng, lê thê như tụng kinh.

Andrew không đi sâu vào lý luận, thậm chí ông ta quan niệm cứ tiến hành đã rồi tìm hiểu nguyên nhân sau. Quyển sách này có tính thực tiễn cao, rất sát với đời sống của chúng ta. Thí dụ trong chương đầu ông ta đưa ra những mẫu người “bao giờ cũng trễ hẹn” và “luôn thay đổi công việc”. Tui có những người bạn y chang như thế, và họ chẳng bao giờ ý thức được thói quen xấu đó của họ nên chẳng để tâm sửa chữa.

Một thí dụ khác, tác giả cho rằng nên viết ra những mục tiêu của mình. Tui có đọc ở chỗ khác khuyên rằng nên nói mục tiêu của mình cho người khác biết. Tác dụng là khiến ta có áp lực phải phấn đấu hoàn thành mục tiêu, mà như Andrew giải thích, ta càng nghĩ nhiều về nó, ta càng tiến gần đến nó. Tui cũng quan sát thấy rằng những người ngại công khai mục tiêu của mình thường không tiến xa.

Để kết thúc, xin chép ra một đoạn trong “Lời nói đầu” của NXB Trẻ:

Một người đàn ông đang thất vọng cùng cực nói với một học giả: “Thế là hết! Tôi xong đời rồi! Tất cả tiền đã hết! Tôi đã mất tất cả!”. Nhà học giả hỏi: “Thế anh vẫn còn nhìn thấy, nghe thấy, đi lại … được đấy chứ?”. Người đàn ông đáp “Vâng”. Nhà học giả nói: “Vậy thì tôi cho là cái gì anh cũng còn, chỉ có tiền là mất!”.

Making Friends

Nguyên tác:
Title: Making friends
Author: Andrew Matthews

Bản dịch:
Tiêu đề: Đời thay đổi khi chúng ta thay đổi - Tập 2
Dịch giả: Dũng Tiến - Thuý Nga
NXB: NXB Trẻ (2012)
========================

Những cuốn sách nói về lối sống, cư xử thì ôi thôi nhiều vô kể, nhưng Andrew Matthews là tác giả tui thích nhất qua ba cuốn đầu tiên của bộ "Đời thay đổi khi chúng ta thay đổi". Lối suy nghĩ của tác giả bao giờ cũng đơn giản, thực tế và nhiều bất ngờ. Tập thứ hai chủ yếu bàn về quan hệ với những người xung quanh, làm cách nào chúng ta sống hoà hợp với họ để tất cả đều vui vẻ hạnh phúc.

Tác giả nhìn ra được chìa khóa của nhiều vấn đề, và đề xuất những giải pháp để cứu chúng ta khỏi những rắc rối thường ngày. Bất ngờ nhất là thí nghiệm với ba giáo viên "xuất sắc" và ba lớp học "xuất sắc", chỉ ra rằng nếu chúng ta biết tin tưởng vào bản thân và mọi người thì họ (bao gồm bản thân và những người xung quanh) có xu hướng chứng thực sự tin tưởng của chúng ta. Tui cho rằng đây là nguyên tắc vàng trong nghệ thuật lãnh đạo.

Một cách nhìn tui thấy rất hay trong cuốn sách này, đó là thay vì thay đổi mọi người, thay đổi bạn bè của chúng ta, ta nên thay đổi chính bản thân, thay cách chọn bạn. Thực ra đây cũng là tư tưởng chủ đạo của bộ sách mà rõ nhất là ở tập 1. Không phải ngẫu nhiên mà dịch giả đã chọn tiêu đề mới này, chứ không đơn thuần dịch sát nghĩa từ tiêu đề của nguyên tác.

Tuy nhiên vẫn có những đề xuất trong cuốn sách đáng gây tranh cãi. Tác giả đưa ra một thí dụ rằng nếu có cảm tình với ai đó thì nên mạnh dạn thổ lộ. Hoặc là để minh hoạ cho việc đặt ra kỷ luật trong gia đình, tác giả đưa thí dụ việc "trả lương" cho con khi sai chúng làm việc nhà. Ngoài ra còn có một số thí dụ tui thấy không hay lắm (hoặc chỉ hiệu quả ở xã hội phương Tây). Do đó khi đọc cuốn sách nay, tui nghĩ nên lọc lấy ý chính và vài chi tiết đặc sắc, lược bỏ bớt những ví dụ rườm rà.

Một điều đáng tiếc là tui đọc quyển sách này song song với cuốn "Thuật xử thế của người xưa", nên về mặt tư tưởng thì quyển sách của ông Tây (tác giả người Úc) có vẻ kém hơn quyển của ông Ta (Nguyễn Duy Cần). Tuy nhiên Andrew Matthews đi vào chi tiết thực tế hơn là chỉ nói nguyên lý chung chung như ông Nguyễn Duy Cần. Do đó tui thấy quyển sách này dễ đọc và phù hợp với thời đại của chúng ta hơn, đặc biệt là xã hội phương Tây.

Lưu ý cuối cùng, vì đây là quyển sách khá nổi tiếng ở Việt Nam nên có rất nhiều quyển khác "nhái" theo, và có nhiều bản dịch. Tui rất thích bản dịch của Dũng Tiến - Thuý Nga. Khi mua các bạn nên kiểm tra kỹ tựa đề sách, tác giả và dịch giả.